Skip to content

🌞 GIT - kontrola wersji

W tym module poznasz podstawowe informacje o systemie kontroli wersji git oraz nauczysz się, jak połączyć się z repozytorium zdalnym. Omówimy instalację gita, konfigurację użytkownika, klonowanie repozytorium oraz wysyłanie i pobieranie zmian.

Czym jest git?

Git to rozproszony system kontroli wersji, który umożliwia śledzenie zmian w plikach, współpracę między programistami i zarządzanie kodem źródłowym w sposób efektywny i bezpieczny. Jest szeroko stosowany w projektach open-source oraz w firmach na całym świecie.

Kluczowe cechy gita

  • Rozproszony system – każdy użytkownik ma pełną kopię repozytorium,
  • Wersjonowanie – śledzenie zmian i możliwość powrotu do wcześniejszych wersji kodu,
  • Gałęzie (branches) – możliwość pracy nad różnymi wersjami kodu równocześnie,
  • Integracja z platformami zdalnymi – np. GitHub, GitLab, Bitbucket.

Połączenie z repozytorium zdalnym

Aby połączyć się z repozytorium zdalnym, musisz wykonać następujące kroki:

1. Instalacja gita

Jeśli nie masz jeszcze gita, możesz go zainstalować:

  • Linux (Ubuntu/Debian): 

    sudo apt update
sudo apt install git

  • Windows: Pobierz instalator ze strony git-scm.com i zainstaluj.

  • macOS: 

    brew install git

Po instalacji sprawdź wersję: 

git --version

2. Konfiguracja użytkownika

Przed rozpoczęciem pracy skonfiguruj swoje dane: 

git config --global user.name "Twoje Imię"
git config --global user.email "twoj@email.com"

Link do Twojego repozytorium zdalnego dostaniesz od prowadzącego zajęcia!

3. Klonowanie repozytorium zdalnego

Jeśli chcesz pobrać istniejące repozytorium, użyj komendy: 

git clone https://github.com/uzytkownik/nazwa-repozytorium.git
Lub jeśli używasz SSH: 
git clone git@github.com:uzytkownik/nazwa-repozytorium.git

4. Połączenie istniejącego katalogu z repozytorium

Jeśli masz już lokalny projekt i chcesz połączyć go z repozytorium zdalnym: 

git init
Dodaj zdalne repozytorium: 
git remote add origin https://github.com/uzytkownik/nazwa-repozytorium.git
Sprawdź, czy połączenie zostało poprawnie dodane: 
git remote -v

5. Wysyłanie zmian do repozytorium

Dodaj pliki do wersjonowania: 

git add .
Zatwierdź zmiany: 
git commit -m "Pierwszy commit"
Wypchnij zmiany na zdalne repozytorium: 
git push -u origin main

6. Pobieranie zmian z repozytorium

Aby pobrać najnowsze zmiany z repozytorium: 

git pull origin main

Teraz masz podstawową wiedzę na temat gita i połączenia się z repozytorium zdalnym. Możesz rozpocząć pracę nad swoimi zadaniami!

Nowoczesne IDE mają moduły do obsługi kontroli wersji, więc możemy używać interfejsu graficznego zamiast poleceń w terminalu.

Praca z gałęziami

Gałęzie (branches)

Gałęzie pozwalają na jednoczesne rozwijanie różnych funkcji projektu bez wpływania na główną wersję kodu. To bardzo użyteczne, gdy kilka osób pracuje nad różnymi aspektami projektu lub gdy testujesz nowe funkcjonalności przed ich wdrożeniem do głównej wersji kodu.

Tworzenie nowej gałęzi: 

git branch nazwa-galezi
Tworzy nową gałąź, ale pozostajesz na obecnej.

Przełączanie się na nową gałąź: 

git checkout nazwa-galezi
Lub używając nowoczesnej wersji polecenia: 
git switch nazwa-galezi

Tworzenie i przejście na nową gałąź jednocześnie: 

git checkout -b nazwa-galezi
Dzięki temu unikasz konieczności tworzenia gałęzi i przełączania się na nią osobno.

Merging (scalanie gałęzi): Aby scalić zmiany z innej gałęzi do głównej (main): 

git checkout main

git merge nazwa-galezi
Scalanie przydaje się, gdy zakończysz prace nad nową funkcjonalnością i chcesz dodać ją do głównej wersji kodu.

Revert i Reset

Wycofywanie zmian

Błędy zdarzają się każdemu. Dlatego git oferuje kilka metod na ich cofnięcie.

Cofnięcie ostatniego commita: 

git revert HEAD
Tworzy nowy commit cofający zmiany z poprzedniego. Jest to bezpieczna metoda, ponieważ nie usuwa historii.

Jeśli chcesz całkowicie usunąć commit: 

git reset --hard HEAD~1
Ta opcja może być ryzykowna, bo usunie lokalne zmiany bez możliwości ich przywrócenia.

Usunięcie zmian w plikach przed commitem: 

git checkout -- nazwa-pliku
Przywraca wersję pliku do ostatniego stanu w repozytorium. Przydatne, jeśli zmieniłeś plik przez pomyłkę.

Stash – przechowanie tymczasowych zmian

Przechowywanie tymczasowych zmian (stash)

Czasami pracujemy nad jakąś zmianą, ale musimy pilnie przełączyć się na inną gałąź. W takich przypadkach możemy użyć stash.

Schowanie zmian: 

git stash
To powoduje zapisanie bieżących zmian na stosie i przywrócenie plików do stanu z ostatniego commita.

Przywrócenie ostatniego stasha: 

git stash pop
Dzięki temu odzyskujesz zapisane zmiany.

Sprawdzanie historii commitów

Historia commitów

Historia commitów pomaga w śledzeniu zmian w kodzie, co jest szczególnie przydatne w zespołach.

Podstawowa historia commitów: 

git log

Skrócona i czytelniejsza wersja: 

git log --oneline --graph --all
Pozwala szybko zobaczyć strukturę commitów i ich relacje.

Usuwanie plików z repozytorium i .gitignore

.gitignore

Nie zawsze chcemy, aby dany plik był częścią repozytorium.

Usunięcie pliku z repozytorium i lokalnego systemu plików: 

git rm nazwa-pliku

Usunięcie pliku tylko z repozytorium, ale zachowanie go lokalnie: 

git rm --cached nazwa-pliku
To przydatne, jeśli przypadkowo dodaliśmy do repozytorium plik, który nie powinien się tam znaleźć (np. plik konfiguracyjny).

.gitignore Plik .gitignore pozwala ignorować określone pliki i katalogi, aby nie były one dodawane do repozytorium.

Przykład .gitignore: 

# Ignorowanie plików tymczasowych edytora
*.swp
*.swo

# Ignorowanie katalogu build
/build/

# Ignorowanie plików konfiguracyjnych
config.yaml
.env
Plik .gitignore powinien być umieszczony w głównym katalogu repozytorium.

git LFS (Large File Storage)

git LFS

Jeśli pracujesz z dużymi plikami, git może nie być optymalny do ich przechowywania. Git LFS (Large File Storage) to rozszerzenie gita, które pozwala przechowywać duże pliki osobno od kodu źródłowego.

Instalacja git LFS: 

# Na systemach Linux/macOS
curl -s https://packagecloud.io/install/repositories/github/git-lfs/script.deb.sh | sudo bash
sudo apt install git-lfs

# Na Windows
choco install git-lfs

Używanie git LFS: 

git lfs install
Następnie dodaj typ plików, które mają być przechowywane w LFS: 
git lfs track "*.psd"
To oznacza, że pliki .psd będą przechowywane w git LFS zamiast w standardowym repozytorium gita.

Dzięki temu repozytorium pozostaje lekkie, a duże pliki są przechowywane w zoptymalizowany sposób.